Schouderluxatie

Ziektebeelden

Schouderluxatie

Gerelateerde onderwerpen
Specifiek	rotatoren cuff laesie, AC-luxatie, scapulafractuur, subcapitale humerusfractuur.
Algemeen	overzicht traumatologie, ATLS, trauma scores, gecompliceerde fracturen, gipsbeleid, algemene info rondom een operatie, toestemming voor een operatie.

Algemeen

Betreft meest gedisloceerd gewricht.
In 90% van de luxaties, betreft het een luxatio anterior, gevolgd door een posterior luxatie.
De zeldzame luxatio erecta (inferior) gaat vaak gepaard met neurovasculaire en ossale laesies.
Een epilepticus met een luxatie heeft een posteriorluxatie totdat het tegendeel is bewezen.
Pre- en postrepositie altijd n. axillaris controleren.
Bij ouderen letten op een begeleidende tuberculum major fractuur.
Bij jongeren letten op i) een Bankart lesie (avulsie van labrum glenoidale van ossale aanhechting) en ii) een Hill-Sachs lesie (compressiefractuur van caput humeri).
De luxatio posterior wordt vaak gemist!

Anatomie
hoofd & hals - armen - thorax & mammae - hart & longen - abdomen - bekken & geslachtsdelen - buikwand & rug - heup & benen

Diagnose
Radiologie	Rontgen: AP en transscapulaire opnames, zowel pre- en postrepostie.

Behandeling
Conservatief 1
Indicatie	luxatio anterior.
Behandeling	repositie (zie onder voor verschillende methoden van repositie).
Nabehandeling	mitella voor 1 week. In de mitella de eerste week “koffiemalen”. Na 1 week starten met i) circumdictie, ii) endorotatie-oefening en iii) flexie door met hand tegen een muur op te kruipen. Na 3 weken mitella af en start abductie-oefeningen. Durante 8 weken geen geforceerde exorotatie wegens kans op reluxatie. Leg patient uit dat de kans op een frozen shoulder, voor de gehele groep, 6 % bedraagt. Dus snelle mobilisatie is belangrijk, maar binnen een bepaalde amplitude!

Conservatief 2
Indicatie	luxatio posterior.
Behandeling	repositie: tractie caudaalwaarts gevolgd door exorotatie van bovenarm ( zie onder voor verschillende methoden van repositie).
Nabehandeling	immobilisatie met gips in 30° abductie, 20° exorotatie en 20° retroflexie duante 3 weken.

Repositiemethoden

Zelfrepositie bij habituele luxaties. Patient pakt met ipsilaterale vingers de ipsilaterale knie en leunt vervolgens achterover. Dit is analoog aan de Hippocrates maneuvre.
Stimson maneuvre. 5 mg Dormicum IV & Valium 5 mg p.o. Begin met patient in buikligging met ipsilaterale arm hangend naar de grond. Eventueel laat je patient een gewicht ( 2 kg ) vasthouden. Na 10 minuten passief hangen, trekt de dokter mee. Hierbij reponeert de arm zich meestal. Deze Stimson manoevre kan prima op de SEH uitgevoerd worden.
Een andere methode die op de SEH uitgevoerd kan worden: zet patient (Valium 5-10 mg p.o.) op een stoel met de stoelleuning in de oksel. De dokter trekt vervolgens de arm richting de grond.
Hippocrates manoevre. Indien bovenstaande reposities op de SEH niet lukken, dan kun je op de SEH nog de Hippocrates manoevre proberen: dokter trekt aan de pols, in een hoek van 45 graden met zijn voet op de thoraxwand, of er wordt een tegenkracht geinduceerd door een assistent, die met een laken onder patients oksel, craniaalwaarts trekt. Maar indien dat niet lukt, dan onder verslapping (dus narcose) op OK reponeren.
De Kocher manoevre alleen uitvoeren, indien je daar ervaring mee hebt, want iatrogene plexuslaesies komen voor.

Bron
Letsels van het steun/ en bewegingsapparaat. 1^ste editie. Van der Werken 2000.
Rockwood fracture in Adults. 5^de editie. Buchholz en Heckman 2001.
Het protocol letsels van het steun- en bewegingingsapparaat. Traumaregio Oost UMCN Radboud 2006.
Wheeless CR. Wheeless' Textbook of Orthopaedics 2007.

Update 02.04.2008 9:28 PM